2016, Birleşik Krallık/Çekya, 120 dk.
Yönetmen: Sean Ellis
Oyuncular: Cillian Murphy, Toby Jones, Jamie Dornan
Vizyon Tarihi:  6 Ocak

Kendi çektiğin ödüllü bir kısa filmi uzun metraja taşıdığı Cashback ile tanıdığımız bir isim Sean Ellis. Saklı cevherleri ortaya çıkmasıyla ünlü San Sebastian Festivalinden ödülle dönmüştü Cashback. The Broken ile aklındakini ortaya koyamadığını kendi de kabul eden Sean Ellis, beş yıllık bir nadas sonrasında 2013’te geri döndü. Metro Manila, suç filmlerinin kalıplarını genişleten başarılı bir filmdi. Şimdi ise karşımıza Anthropoid ile çıkıyor. Film, böyle bir savaş dönemi filminden beklenmeyecek kadar düşük bir bütçeyle çekildi. 

Anthropoid, adını aynı adı taşıyan tarihi operasyondan alıyor. Nazi işgali altındaki Çekoslovakya, İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanlara karşı yürütülen yerel direnişlerin en yoğun olarak yaşandığı ülkelerdendi. Çekoslovakya’yı işgal ile görevlendirilen kuvvetlerin başındaki ise Reinhard Heydrich’tir. Adolf Hitler’in yakın arkadaşı ve başta gelen kurmaylarından olan Heydrich, “Nihai Çözüm” projesinin de mimarları arasında yer alır. Nihai Çözüm, başta Yahudiler olmak üzere birçok azınlığın sistematik infazlarına verilen mide bulandırıcı isimdir. O dönemde İngiltere’ye sığınmış ve direnişi uzaktan yöneten sürgündeki Çekoslovak Hükümeti, Anthropoid Operasyonunu çıkarır. Bu imkansız fikir, Heydrich’e düzenlenecek bir suikasttir. Cillian Murphy‘nin canlandırdığı Jozef Gabčík ise, imkansızı gerçekleştirmek ile görevlendirilir.

1- Oyunculuklar hakkında ne söyleyebiliriz?
Cillian Murphy, hak ettiği değeri göremeyen bir oyuncu. Ken Loach‘a Altın Palmiye’yi getiren The Wind That Shakes The Barley ile gözlerimizi kamaştırmaya başladı. Geride kalan onca yılda da standartlarını asla düşürmedi Anthropoid’de ortaya koyduğu oyunculuk ise, onun alışılmış kusursuzluğu. Cillian Murphy’ye Hollywood’dan tanıdığımı Toby Jones ve Jamie Dornan eşlik ediyor. Jamie Dornan hakkındaki fikirlerimiz, 2016 yılına dek hiç de olumlu değildi. Fifty Shades of Grey isimli kağıt israfından uyarlanan film üzerine öyle yapışmıştı ki, kendisini asla ciddiye almadık. Lakin Netflix filmi The Siege of Jadotville ile bir aktör olduğunu kanıtladı bize. Bu filmde de tatmin edici bir performans ortaya koyuyor. Filmin, öne çıkan tek Çek kökenli oyuncusu Anna Geislerova ise bir miktar sönük kalmış.

2- Film neden gişeden hüsranla döndü?
Artık süper kahraman filmi veyahut animasyon olmayan yapımların şansları oldukça düşük. Özellikle de arkasında beş büyük prodüksiyon şirketinden biri yoksa. Filmin dağıtımcılığını üstlenen Bleeker Street de elbette ki havuzdaki büyük balıklar arasında değil. Dünya artık bir reklamcılık imparatorluğu. TINQ‘i bu denli değerli kılan da bu esasen. Anthropoid gibi filmleri, medya organlarının yüzey seviyesinde bulamazsınız. Tırnaklarınızla kazıp, reklam ve tanıtıma sekiz sıfırlı çekler yazamamış yapımları bulmanız gerekir. Filmin, 9 Milyon Dolarlık bütçenin yalnızca yarısını çıkarabilmesi ve kağıt üzerinde iflas etmiş olması, başarılı bir yapım olduğunu değiştirmeyecektir.

3- Klasikleşmiş bir “imkansız görev” hikayesi mi Anthropoid?
Öncelikle, filmin muazzam bir tarihi yapıt ortaya koyma gayesi yok. Lakin karşınızda bir aksiyon filmi de yok. Sean Ellis, ortaya bir ajan filmi veyahut askeri harekat hikayesi çıkarmayı denememiş. Karşımıza oldukça yenilikçi bir fikir var. Filmin merkezine yerleştirilen element gerilim. Çünkü “imkansız bir görev”, sinema sıkça yaratılan atmosferden farklı olarak, heyecanlı bir aksiyon kumaşı değildir. Büyük ihtimalle öleceğiniz, bütün takım arkadaşlarınızın öleceği, hatta ölümden çok daha korkunç sonlar yaşayabileceğiniz bir sorumluluktur. Anthropoid, kahramanlarımızın yaşadığı korkunç stresi oldukça başarılı bir şekilde hissettiriyor. Bu yüzden kalıplaşmış normların ardına geçebiliyor.

4- Aynı operasyonu konu alan başka bir film daha mı geliyor?
Evet. Anthropoid ile aynı anda, Cedric Jimenez‘in yönettiği, tamamıyla aynı olayı bir miktar farklı bir açıdan işleyen HHhH isimli bir film daha çekildi. Hayır, bir yazım hatası değil, filmin adı HHhH. Himmlers Hirn heißt Heydrich, yani “Heydrich, Himmler’in beynidir” cümlesinin kısaltması. HHhH, daha dikkat çekici bir kadroya sahip diyebiliriz. Baş rolünde Rosamund Pike‘ı bulundurması, popülerlik savaşında rakibi üzerinde bir avantaj. Lakin, HHhH, çekimler 2016’nın Şubatında bitmiş bir film. Herhangi bir tanıtım kampanyası olmadığını düşünürsek, en azından beş altı ay daha çıkmayacağını da söyleyebiliriz. HHhH, zaten zorlu geçecek gişe macerasını bir de Anthropoid ile paylaşmak istemiyor. Bu yüzden uzun bir süre rafta bekleyecek gibi görünüyor. Belki de, asla yayınlanmayan filmler arasına katılır?

5- Peki neden izlemeliyim Anthropoid’i?
Bazı spesifik alt türlerin ciddi fanatikleri vardır. İkinci Dünya Savaşı filmleri bu başlık altında önemli bir yere sahip. “İmkansız görev” ise belki de sinemada en sevilen kurgulardan biri. Oldukça güzel bir kesişim kümesiyle karşı karşıyayız. Bu karışıma, pek fazla örneğini görmediğimiz bir malzeme olarak gerilim de eklenmiş. Cillian Murphy’nin oyunculuğu da her zaman olduğu takdire şayan. Dürüst olalım, karşınızda bir sanat filmi yok. Hayatınızı değiştirmeyecek, uzun süre hatırlamayacaksınız. Özellikle Oscar sezonunda değerli vaktinizi çalabilecek bir iddiası yok. Lakin yukarıda tanımladığımız kesişim kümesine parmağınızın ucuyla bile dahil oluyorsanız, Anthropoid sizin bütün beklentilerinizi karşılayacak bir yapım.