1981, Birleşik Krallık, 140 dakika.
Yönetmen: John Boorman
Oyuncular: Nigel Terry, Hellen Mirren, Liam Neeson, Patrick Stewart

Britanya Mitolojisi tarih boyunca başta Keltler, Normanlar ve Saksonlar olmak üzere birçok kavmin katkısıyla gelişmiş, hemen her hikayenin birçok yorumu olan bir alan. Kuşkusuz ki, içinde bulundurduğu binlerce karakter dahilinde en merkezi konumda Kral Arthur bulunuyor. Yuvarlak Masa Şövalyeleri, Kamelot Krallığı ve efsanevi kılıç Excalibur, Arthur’un etrafında gelişen hikayelerin yardımcı oyuncuları. Bu denli büyük ölçüdeki bir mit, elbette ki sinema tarihinde de sayısız yapımla yerini aldı.
20349_7Kral Arthur’un hikayesini, farklı kaynaklardan, farklı bakış açılarından anlatan, hem akademik hem de edebi düzeyde sayısız yazılı eser mevcut. Bunlar dahilinde ilk külliyat 1485 yılında yayımlanan, Thomas Mallory’nin Le Morte d’Arthur eseri. Mitin, bütün anlatımları arasında, popüler kültür ürünlerine en sık malzeme olan da bu eser. Deliverance filmiyle ünlenen İngiliz yönetmen John Boorman da 1979 yılında, bu kitap üzerinden bir Kral Arthur filmini makaraya almaya karar verir. Üç yıllık bir prodüksiyon sonunda, Excalibur ortaya çıkar.

Aslında burada küçük bir parantez açmamız şart, çünkü Nigel Terry, Excalibur filminden neredeyse vazgeçecekti. Bu denli büyük bir prodüksiyon söz konusuyken, yapım şirketi Terry’e, Lord Of The Rings’i sinemaya uyarlamasını önerdi. Terry, içine sinen bir senaryonun bir türlü yazılmaması sebebiyle bu fikri reddetti. Lord Of The Rings’in sinemadaki macerası da böylece 20 yıl ertelenmiş oldu.
20349_5Arthur karakterine geçtiğimiz yıl kaybettiğimiz Nigel Terry hayat veriyor. Terry, filmin çekimleri sırasında 35 yaşında olmasına rağmen, çocukluğundan yaşlılığına dek tek Arthur’u tek başına canlandırıyor. Performansı oldukça başarılı. Nicol Williamson’ın ortaya koyduğu alışılmadık Merlin figürü ise filmin ne denli nevi şahsına münhasır olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. Lakin filmin en muazzam performansı, Arthur’un üvey kardeşi Morgana’yı canlandıran Helen Mirren’a ait. Henüz 36 yaşında olan Helen Mirren’ın, cinselliği ön planda tutan kötü karakteri, başlı başına bir kült. Filmin sürprizleri ise yardımcı rollerde izlediğimiz Patrick Stewart ve Liam Neeson. Özellikle Neeson’ı bu denli genç zamanlarında izlemek farklı bir zevk.
tumblr_mn946tsshg1rmsgcoo1_1280 Excalibur, hem senaryo hem de kurgu bakımından, Kral Arthur hikayesini gerçekçi bir anlatımla ele alıyor. Gerçekçi dediğimizde aklınıza doğaüstü imgelerin kırpıldığı eserler gelmesin. Bilhassa, film ciddi anlamda mistik bir atmosferde geçiyor. Gerçekçilik ile kastımız, romantizmden uzak, kahramanlarını iyi-kötü ekseninden daha derin ele alıyor olması.

Film, modern zamanlara dek çekilmiş en iyi fantastik film olarak gösterilen bir yapım. Bu husustaki rakiplerini geride bıraktığı başlıca avantajı, atmosferi. Kostümler ve dekor, akıl almaz bir özgünlükle dizayn edilmiş. Mat ve puslu arka planlar önünde alabildiğine göz alıcı zırhlar ve kılıçlar, görsel bir şölen yaratıyor. Dövüş koreografilerinin gerçekliği, bugün hala sinema okullarında ders olarak anlatılan bir konu.
f08922503ff15f2f07e52bb62f2ff917Excalibur, Kral Arthur efsanesine dair şu ana dek yapılmış, tartışmasız en iyi film. Devasa prodüksiyonlar ve teknolojinin altın çağından önce çekilmiş en iyi fantastik yapım dememiz bile abartı olmaz. Excalibur, asla eskimeyecek, en az hikayesi kadar epik bir emekle ortaya çıkarılmış bir başyapıt.